Już Homo erectus zbierał kryształy. Również szympansy się nimi interesują

9 marca 2026, 11:03

Około 780 000 lat temu pewien Homo erectus znalazł kryształ górski i zabrał go do jaskini. To najstarszy znany przykład interakcji przedstawicieli Homo z kryształami. Ale nie jedyny. W Chinach na stanowisku Zhoukoudian, obok szczątków H. erectus pochodzących sprzed co najmniej 600 tysięcy lat, znaleziono dwadzieścia kryształów kwarcu. W Indiach i Austrii kryształy odkryto w warstwie kultury aszelskiej. Zaś w RPA w jaskini Wonderwerk znaleziono kryształy w różnych warstwach sprzed 276–500 tysięcy lat. A co najważniejsze, żaden z tych kryształów nie był używany jako narzędzie, broń czy ozdoba. Z jakiegoś powodu Homo przynieśli je do swojego domu i tam przechowywali.



Rak trzustki. Hiszpanie informują o niezwykle obiecujących wynikach badań

29 stycznia 2026, 17:00

Rak trzustki to jeden z najbardziej śmiertelnych nowotworów. Jego najpowszechniejszym (do 90 proc. przypadków) rodzajem jest gruczolakorak z komórek przewodowych. Nowoczesne inhibitory RAS(ON) doprowadziły do znaczącej poprawy przeżycia wśród pacjentów, jednak ich skuteczność terapeutyczna ograniczona jest przez szybkie pojawianie się oporności. Naukowcy z hiszpańskiego Centro Nacional de Investigaciones Oncológicas poinformowali o dokonaniu znaczącego postępu na drodze do poradzenia sobie z tym problemem.


W Chichen Itzá znaleziono niezwykły zabytek – Dysk Graczy w Pelotę

18 kwietnia 2023, 08:49

W Chichén Itzá, wielkim prekolumbijskim mieście Majów, znaleziono kamienną tablicę używaną podczas gry w pelotę. Okrągły zabytek ma średnicę 32,5 cm, jego grubość wynosi 9,5 cm, a waga to 40 kilogramów. Przedstawiono na nim dwie osoby grające w pelotę, a całość otacza inskrypcja.


Po co komu komary? Są bardziej przydatne, niż sądzimy

4 marca 2022, 11:04

Mało kto lubi komary. Są uważane za jedne z najbardziej uprzykrzających życie owadów, a do tego roznoszą choroby, zabijające każdego roku olbrzymią liczbę ludzi. Wiele osób najchętniej wyeliminowałoby komary w ogóle. Jednak ich pozbycie się może spowodować poważne zmiany w ekosystemie. Tymczasem nasze zdrowie jest w wielu aspektach bezpośrednio powiązane ze zdrowiem ekosystemu


Precyzyjne badania sztucznych molekuł radioaktywnych pozwolą na odkrycie tajemnic wszechświata?

8 lipca 2021, 10:43

Pomimo tego, że jest milion razy mniejszy, pojedynczy neutron może wpływać na energię molekuły. Teraz fizykom z MIT i innych uczelni udało się zmierzyć wpływ neutronu na radioaktywną molekułę, co może mieć fundamentalne znaczenie dla badań nad ciemną materią czy naruszeniem symetrii.


Kamienna mapa sprzed 2000 lat pomagała zarządzać ziemią i przekazywać wiedzę następcom

16 czerwca 2020, 09:02

Archeolodzy z meksykańskiego Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) znaleźli kamienną mapę, datowaną na lata pomiędzy 200 p.n.e. a 200 n.e. Zabytek odkryto w mieście Colima. Wyryta w wulkanicznej skale o wysokości 1,7 metra mapa przedstawia okoliczne tereny.


Układ Słoneczny powstał, bo przez Drogę Mleczną przeszła galaktyka karłowata?

27 maja 2020, 11:09

Co jakiś czas przez Drogę Mleczną przechodzi galaktyka karłowata SagDEG (Sagittarius Dwarf Elliptical Galaxy). To drugi najbliższy satelita naszej galaktyki, a jego przejście przez dysk Drogi Mlecznej powoduje silne zaburzenia i wywołuje gwałtowne tworzenie się gwiazd. Niewykluczone, że istnienie Układu Słonecznego zawdzięczamy właśnie jednemu z takich przejść.


To nie El Greco był autorem jednego z najpiękniejszych XVI-wiecznych portretów

14 listopada 2019, 05:12

Specjaliści z zakresu historii sztuki ustalili autorstwo jednego z najpiękniejszych XVI-wiecznych europejskich portretów „Portretu damy w futrzanej etoli”. Długo sądzono, że namalował go El Greco, okazało się jednak, że uznanie należy się innemu malarzowi - Alonsowi Sánchezowi Coello.


W wodach Galápagos mieszka prawie 10-krotnie więcej gatunków obcych niż dotąd sądzono

2 kwietnia 2019, 05:12

W wodach Wysp Galápagos mieszka ponad 50 obcych gatunków. To niemal 10-krotnie więcej niż sądzono.


Dieta bogata w błonnik może pomóc w zapobieganiu różnym chorobom autoimmunologicznym

31 grudnia 2018, 13:12

Dieta bogata w błonnik może zapobiegać rozwojowi pewnych chorób autoimmunologicznych, np. tocznia.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk